دام‌هاى خويش را نبرند و موسى باز بر بردن گاوها و گوسفندها پا مىفشارد ، چرا كه به گفتهء تورات ، آنان بايد از دام‌هاى خويش براى عبادت و قربانى بهره بگيرند « 1 » و فرعون نمىپذيرد ؛ و اين جاست كه ناگاه سخن تورات ديگرگون مىشود و نه از بيرون رفتن بنى اسرائيل كه از بيرون راندن آنان سخن مىگويد . « 2 » سپس مقدمات داستان دزدى اسرائيليان از مصريان را پيش مىكشد « 3 » و داستان بلاهايى كه سرانجام فرعون را به پذيرش همهء خواسته‌هاى موسى وامىدارد و از آنان مىخواهد كه همه بروند و دام‌هاى خويش را نيز ببرند . « 4 » و اين جاست كه نويسندگان تورات بىهيچ شرم و پروايى سخن از اين مىگويند كه اسرائيليان از پى نقشه‌اى ، كه پيش‌تر كشيده بودند ، به دزدى و غارت‌گرى و گرفتن سرمايه‌ها و كالاهاى مصريان پرداختند . « 5 » آن هم به خواسته و فرمان موسى و مىدانيم كه اين گونه حرمت شكنىها و دروغ‌بندىها به پيامبران خدا از سوى بنى اسرائيل ، چيز شگفتى نيست و در تورات آنها نمونه‌هاى فراوان دارد . به هر روى از گزارش‌هاى تورات برمىآيد كه بيرون رفتن بنى اسرائيل از مصر ، با هماهنگى و موافقت فرعون و فرمان او انجام گرفته است ، حتى آشكارا از آن برمىآيد كه بنى اسرائيل از مصر بيرون رانده شدند و خود به رفتن خرسند نبودند « 6 » ، يا دست كم همه به اين كار خوشنود نبودند ؛ گروهى به رفتن رأى مىدادند و گروهى به ماندن ، گرچه سرانجام پيروزى از آنان شد كه رأى رفتن داشتند . و گويا بر همين اساس خداوند نزديك‌ترين راه رسيدن به كنعان را پيش روى آنان ننهاد ، مبادا كه چون جنگى پيش آيد ، پشيمان شوند و به مصر بازگردند . « 7 » حتى گزارش‌هايى در متن‌هاى تورات گوياى اين است كه بنى اسرائيل از همان نخستين بارى كه موسى آنان را به بيرون رفتن از مصر فراخواند ، از در ناسازگارى درآمدند و اين انديشه را نپذيرفتند . و آن گاه نيز كه سرانجام از مصر بيرون رفتند - چه به فرمان فرعون و چه به خواست موسى - از رفتن ناخرسند بودند و از همين روى بوده است كه بارها در صحراى سينا ، و حتى آن گاه كه به دروازه‌هاى كنعان رسيده بودند ، بر موسى شوريدند و در پى اين بودند تا موسى را از پيشوايى برگيرند و به جاى او پيشواى ديگرى براى خود برگزينند كه آنان را دوباره به مصر بازگرداند : « جميع بنى اسرائيل بر موسى و هارون همهمه كردند و تمامى

--> ( 1 ) . سفر خروج ، 10 : 9 - 11 ، 24 - 26 ؛ 11 : 1 - 2 . ( 2 ) . همان ، 6 : 1 . ( 3 ) . همان ، 11 : 1 - 3 . ( 4 ) . همان ، 12 : 29 - 33 . ( 5 ) . همان ، 12 : 34 - 36 . ( 6 ) . همان ، 13 : 17 - 18 . ( 7 ) . همان ، 13 : 17 - 18 .